Atelierbygget til NKD. Alle foto: Mette Karlsvik

Som venner står og ser ut over fjorden

Tor ristar i Nordisk Kunstnarsenter Dale. Bygda er likevel eit stående bevis på at menneska alltid vil vere naturvenner. Heilt naturleg.

Mette Karlsvik
Email: mette.karlsvik@gmail.com
Publisert: 14.04.2016

Grusvegen er vill som barndommen sine skogsvegar. Dalsskogen er urørt, ur – og rørande, og berget heilt. Eg ser ikkje Dalsåsen Kunstnarsenter for berre tre. Det er som om Norden sitt første spesialbygde residenssenter ikkje finst. Som om kunstnarar frå India, Tokyo, New York, you name it – ikkje budde her i kvarte, eller halve år. Hus nummer to av fem står som ein hjort i landskapet: på tynne, sterke armar. Eit lokomotivtungt hus blir bore av desse smale pålane. Og det står heilt stilt, som om det å stå stivt gjer det usynleg. Alle bustadshusa til Nordisk Kunstnarsenter Dalsåsen (NKD) står slik: tilsynelatande heilt tilforlateleg og lett, men stødig i ulendt bjørkeskog. Dei er nittitals i forma, er tidstypiske og litt framande, men av materiale som blandar seg med omgjevnadane. Tre. Tre kjenner eg, sjølv om huset si form er framand. Tre har eg klatra i, lent meg mot, tråkka på. Eg får lyst til å gi pålane ein klem. Men ein kross av stålwire held dei stabile. Under huset ligg anna tre som eg kan halde i, ta på, ta. Tørre bjørkekubbar. Det er berre å ta. Dalsåsen har for mykje skog.
Januar 2016 begynner kaldt. Ingen har budd i huset sidan 2015. Då reiste Shahrzad Malekian, Matteo Fato og dei andre attende til Iran og Italia etter sitt opphald her. No er det min tur til å reise, i idear og kunst, på NKD.

IMG_6971Men først må eg komme fram. Grusvegen er vill, følgjer naturen sine luner, før han gjer ei løkke kring ein bålplass. Som ein stein der det bur ein stein, var bålplassen heilag. Her fekk ingen legge vegen over. Oskoreia gjekk over dette punktet i norrøn tid. Eit følgje av urolege, daude sjeler kom då ridande om natta, og reiv med seg folk som framleis var i festmodus etter jol. Dei som ikkje var ferdige med høgtida, kunne få både hug og sjel rive med av oskoreia.
«Skal eg tenne opp?» spør eg Arild Wåge nokre dagar seinare. Professoren ved Bergen arkitektskole vitjar meg, men er også «heime». Han var byggeleiar på Nordisk Kunstnarsenter Dalsåsen, og kjem på mange måtar «heim» her. Han organiserte arkitektkonkurransen, inviterte arkitektar, sette saman ein jury, og satt sjølv i juryen. Han er nøgd med resultatet. Mykje på grunn av måten husa heng saman med naturen på. At dei ikkje grip inn i naturen, at dei knapt set eit fotavtrykk. «Vi klarer oss kanskje utan fyr på peisen. Sola kjem snart fram bak åsen,» seier Wåge. Jau då. Solelden driv skyar vekk. Så sparar vi den brannen. Klima var eit nøkkelord for utforminga av NKD for 20 år sidan. Atelierhuset fekk ein enorm fasade av sprakevegg. Sprake er ein tradisjonell, vestlandsk måte å byggje veggar på. Arkitektstudentar kvista einergreiner, og lot berre ein dusk av grønt vere att. Desse kvistane fletta dei inn og ut av tregitter over ytterveggen. Brakeveggen har ein klimafunksjon. Veggen bak held seg tørr. Einertre veks seint, og rotnar omtrent ikkje. Det liknar teak. Eineren i denne veggen er henta frå området. Kortreiste dei, som arkitektane, trevirket, og filosofien bak det heile:

Det har gått så langt at kloden viser sterke symptom på å vere sjuk, og på å bli verre.


… OBS. teksten fortsetter …


Kjære leser. NY TID trenger din støtte for å lage avisen. Derfor ber vi deg vennligst abonnere. Om du allerede gjør det, logg inn eller bare registrer deg som leser (inkluderer nyhetsbrev) for å lese mer gratis. (Du har allerede lest et par gratis artikler.)


Gratis prøve
[wpdevart_facebook_comment curent_url="https://www.nytid.no/som-venner-star-og-ser-ut-over-fjorden/" order_type="social" title_text="Kommentarer" title_text_color="#000000" title_text_font_size="22" title_text_font_famely="monospace" title_text_position="left" width="100%" bg_color="#d4d4d4" animation_effect="random" count_of_comments="3" ]

Gi et svar

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.