Rått nyttår!

Det luktar så godt her i det nye året.

Ny Tid
Ny Tids arkiv av artikler, skrevet av diverse skribenter. (Se nederst i artikkelen, evt kontakt oss for skribent).

Det nye året er så rykande ferskt at det framleis luktar godt. Det luktar godt av dei nye bøkene frå under alle juletrea, det luktar godt av alle draumane og planane eg sat der og fikla med nyårsaftan, det luktar rått av skogen eg tenkjer meg inn i på ski for å tenne nytt bål, men julekakene luktar ikkje godt lenger. Dei vil eg hive ut, saman med resten av jula på laurdag 6. januar, trettande dag jul, ut med heile skiten, og alt eg angrar på og alt eg gjorde feil, all den falske synginga i 2006, bort med det, juletreet, ut med det, ned i eit svart hol, vaske, rydde, så det luktar endå betre, grønsåpe, bøkene i ein fin stabel på bordet.

[bok] Bøkene må eg lese fort før det kjem eit nytt bokskred, tusenvis av nye bøker dette året også, reknar eg med. Forfattarar lar seg ikkje stogge av låge royalties eller synsarar som ladar pistolen med meining og skyt ord i lufta.

Blinken er ofte forfattarar som skriv for mykje om seg sjølv og sitt. Eller vestlege forståsegpåarar som tek på seg ansvar for å fortelje om ei anna verd som dei eigentleg ikkje har moglegheit til å setje seg inn i. Eg er ofte einig i denne skytinga, men likevel. Eg er glad for at folk skriv, så eg kan lese. Glad for at nokon finn den fine tunne lina og sender setning på setning utpå, og held balansen, held balansen, og når dei er over, klappar vi.

Orhan Pamuk klarer det, finn denne lina. Nett no i samband med Nobelprisen snakka han om fantasikrafta, kor viktig ho er. Det er det som er å vere diktar, sa han, å kunne setje seg inn i andre sine liv og tankar, særskilt til dei menneska som ikkje skriv sjølv. Du må vere nyfiken, spørje og grave, og då kan det vekse og bli større, enn deg, enn huset ditt, og du kan klatre opp på dette taket og fange stjerner, eller fange ein fest i ein heilt vanleg liten norsk småby, frå nesten alle deltakarane sitt perspektiv.

Nokon får det berre så sabla godt til. Trude Marstein til dømes. Frå Sterk sult. Plutselig

kvalme har ho vore inn og ut av kroppar og lagnader, inn og ut av perspektiv, alle journalistar trudde ho sjølv hadde barn då ho skreiv Å plutselig høre noen åpne en dør. Men ho hadde ikkje det. Ikkje då. Eg trudde ho hadde vore gift i 50 år då ho skreiv Elin og Hans. Den nye romanen hennar, Å gjøre godt, dansar i meg no, 118-eg-forteljarar streifar kvarandre fysisk og mentalt og knyt historia saman.

Ei helg, ein stor fest altså – og skifta mellom forteljarane kjem brått, når ein person rører ved ein annan, ser ein anna, skimtar noko ut eit vindauge, det er så usannsynleg at ho fortel truverdig frå alle desse synspunkta. Ho fortel skilnaden mellom kva folk tenkjer og kva dei seier.

[filmfestival] Frå 5. januar er det 70 mm-festival i Oslo for dei som er glade i store lerret. Dei lokkar mellom anna med South Pacific, den første 70 mm-filmen i Europa – og ei nyrestaurert utgåve av Cleopatra på over fire timar.

[reiseliv] Dersom du treng fleire verkemiddel enn bøker og film for å kome vekk frå januar, kan du dra på reiselivsmesse på Lillestrøm 11.-14. januar, der all verdas reisemål stillast ut. Bur du i nærleiken treng du ikkje bruke flybensin i det heile. Du kan ta bussen dit, drøyme ein heil dag, og så ta bussen heim att.

---
DEL

Legg igjen et svar