Island: Boblene som brast

I 2008 brast illusjonen om ein sterk islandsk økonomi. I april blei folket forrådt av statsleiinga si, igjen.

Austvöllur, 13. april. Plassen er full av folk. Over dei svever store såpebobler. Framfor Allthingi demonstrerer ein kar heilt stille, blåsande store bobler frå ei bøtte såpevatn.

Først brast illusjonen om at islendingar var verdsmeistre i finans, før økonomien smelta og rann ut med elvevatnet frå Vatnajökull. Tilliten til styresmaktene brast. No brest den igjen. I Panama-papira kjem det fram at den nyleg avgåtte statsministeren på Island har store verdiar i selskap i skatteparadis. Først går han av. Snart kjem det fram at også finansministeren har svin på skogen i skatteparadisa. Slaget står no om finansministerens avgang. Samt å gjere denne typen investering ulovleg for politikarar. Dette er av hjartesakene til den nye statsministeren: bonden, dyrlegen og fembornsfaren som framleis bur på garden sin sør på øya, berre nokre mil frå vulkanutbrotet som råka Island ikkje lenge etter finanskrisa.

«Først som tragedie, sidan som farse.» Eg brukte Marx-sitatet om lokalvalet på Island i 2010. Referansen er til dei gamle greske dramaa. Der døyr gudane ein tragisk død. Publikum liker det dårleg. Dei synest det er for trist, og krev at gudane må døy ein gong til. Men no skal det vere ein komisk død.

Tilbake til november 2008. Island er konkurs. Det skjer over natta. Folk vaknar, raka fant. Adrenalin mobiliserer til handling. Dei tar det dei finn: kasseroller, kjøkkenutstyr, og går ut: Ute finn dei folk i same situasjon.

Kasserollerevolusjonen ender med at regjeringa går. Islendingane vel seg ei ny. Island er vitterleg ikkje keisamt. Landet er eit oppkomme av hendingar: absurde, vittige, forferdelege, utrulege. Ein gong vart eg sitjande landfast grunna vulkanutbrot.

Mai 2010: Eg skulle berre vere her ei stund, skulle berre dekkje lokalvalet. Men så prustar Eyjafjallajökullen ein ekstra gong. Eg blir verande lenger enn planlagt. Det kunne vore einsamt. Men så kjem ein kjenning på døra: Andri Snær Magnason ville likevel ta seg ein køyretur, ein kveldstur. Det er jo midtsommarnatt, og framleis lyst. Lyst til å sjå Thingvellir? spør Andri. Seffis skal vi sjå Thingvellir. Men først skal Andri berre vise meg nokre greier. Ein liten kunstnarlandsby ved Alafoss. Han parkerer utanfor symjehallen. Her står døra ope. Klokka er snart midnatt. Nokre rockarar står utanfor og røyker. Andri spør om Sigur Rós er her i kveld. Nei, seier dei: Sigur Rós er på turné. Det er difor dei øver der. Dei får låne øvingslokalet når Sigur Rós er på turné. Sjølv får eg ein liten turné gjennom lokalet. Ein nedlagt, tørrlagt symjehall, der botnen av bassenget er dekt av matter. Trommebatteri og gitarar, mikrofonar og notestativ. Vi køyrer snart vidare, til Thingvellir, for å sjå den storslagne naturen, trur eg. Men Andri køyrer av vegen, opp i høgda, og viser meg sommarhuset til Björk. Han køyrer ikkje heilt opp, men peiker berre. Du er fan av Björk, er du ikkje? Det er eg.

Lyst til å lese videre?

Logg inn eller registrer deg her

---
DEL

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here