Ingen er trygge – heldigvis

28. januar tok rettssaka mot den tidlegare presidenten i Elfenbeinskysten, Laurent Gbagbo, til ved Den internasjonale straffedomstolen (ICC) i Haag. Det er første gong ein tidlegare statsleiar vert prøvd for verdas einaste permanente internasjonale straffedomstol. Saman med ungdomspartileiaren Charles Blé Goude står Gbagbo tiltalt, mistenkt for å iscenesetje brotsverk mot menneskeslekta. Dette skal ha skjedd […]

28. januar tok rettssaka mot den tidlegare presidenten i Elfenbeinskysten, Laurent Gbagbo, til ved Den internasjonale straffedomstolen (ICC) i Haag. Det er første gong ein tidlegare statsleiar vert prøvd for verdas einaste permanente internasjonale straffedomstol.
Saman med ungdomspartileiaren Charles Blé Goude står Gbagbo tiltalt, mistenkt for å iscenesetje brotsverk mot menneskeslekta. Dette skal ha skjedd i samband med opptøyane etter valet i 2010–2011, der om lag 3000 menneske vart drepne og mange tusen skadde.
Rettssaka representerer ein svært viktig milepæl i utviklinga av ein internasjonal rettsstat og for å fremje rettferd for dei verste brotsverka vi kan tenke oss at menneske er i stand til å utføre. Dermed er det også ein viktig milepæl for utviklinga av eit globalt demokratisk samfunn og for fred og tryggleik.

Viktig. Då ICC vart etablert i 1998 og trådte i kraft i 2002, hadde verda for første gong ein permanent institusjon som på eige initiativ eller på oppdrag frå FN eller medlemsstatar kunne etterforske og påtale enkeltpersonar for folkemord, krigsbrotsverk eller brotsverk mot menneskeslekta. Med eitt var statar ikkje lenger det einaste relevante rettssubjektet i internasjonal rett.
Sprengkrafta i dette kan knapt understrekast nok. ICC er – og bør brukast som – eitt av dei viktigaste verktøya verda har hatt for å førebygge, forhindre eller drastisk redusere dødsfall og øydeleggingar som skuldast krig og konflikt.
Spørsmålet om å stille tidlegare og sitjande statsleiarar og statsrådsmedlemmer for domstolen, har vore svært kontroversielt. Mellom anna har ei tilbakevendande innvending vore at dette gjer det vanskelegare å få til fredsløysingar i konfliktregionar, fordi statsleiarane har mindre incentiv til å avtale seg bort frå straffeforfølging.

Sanninga er brutal, uansett utfall av rettssaka.

Ikkje desto mindre er dette ein bærebjelke i ICC-traktaten som til no er ratifisert av 123 statar – nær to tredjedeler av heile det internasjonale samfunnet av nasjonalstatar. Og verda har sett mange ad hoc-domstolar som har tiltalt tidlegare statsleiarar – til dømes Charles Taylor i Liberia og Slobodan Milosevic i det tidlegare Jugoslavia. Men først i 2016 vert altså ein tidlegare statsleiar tiltalt i den nye, permanente domstolen ICC for brotsverk mot sitt eige folk.

Lyst til å lese videre?

Logg inn eller registrer deg her

---

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here