Dagbok frå Syria

I nytt dagboknotat skildrar den kontroversielle forfattaren Samar Yazbek menneskelig liding under demonstrasjonane som fann stad i Syria i fjor.

Ny Tid
Ny Tids arkiv av artikler, skrevet av diverse skribenter. (Se nederst i artikkelen, evt kontakt oss for skribent).

Blodig bakteppe. Den 2. juli vart det klart i vestlege media at det finst over dusinet fengsel med utstrakt bruk av tortur i Syria. Over 15.800 menneske er drepne dei siste 15 månadene, i fylgje eksilgruppa Syrian Observatory for Human Rights.

FN melder at 1,5 millionar syrarar no har behov for humanitær hjelp, og at 200.000 er på flukt i sitt eige land. Det er på dette blodige bakteppet at ei personleg dagbok frå Syria lanserast. Den kvinnelege, syriske forfattaren har flykta til Paris etter å ha sett syriske torturkammer frå innsida.

KRYSSILD: Samar Yazbek ute med ny bok. FOTO: Manaf Azzam

Fornekta av sine eigne

Den syriske forfattaren og journalisten Samar Yazbek har vekt kontrovers i Syria tidlegare, blant anna med boka Cinnamon (2008), der ho skildrar lesbiske forhold i positive ordelag samanlikna med arrangerte ekteskap. Samfunnsmessige tabu har blitt utfordra av pennen og tunga hennar gjennom romanar, TV-sendingar og filmar.

Før opprøret tok til i mars 2011 i Syria, beskytta familienamnet og tilhøyrsla til alawitt-klanen henne, ettersom den sitjande Bashar Al-Assad sjølv er ein del av denne politisk mektige gruppa. Dette beskyttande sløret vart rive bort etter at opprøret tok til, samt etter at Yazbek gjekk ope ut på sosiale media med kritikk av regimet og med støtte til demonstrantane.

Forfattaren har blitt fornekta av sine eigne foreldre, blitt kalla forrædar av tidlegare klassekameratar, og også delar av opposisjonen nektar kontakt med ein «fråfallen alawitt» som henne.

Yazbek skildrar demonstrasjonar som fann stad i gatene mellom 25. mars og 9. juli i fjor. I eit dagboknotat frå 10. mai skriv ho om demonstrantar som syng på nasjonalsongen «Guardians of the realm, peace be with you», under banner med slagord som «Nei til vold» og «Ja til ein sivil stat».

Trugslar og tortur

Tonane til nasjonalsongen vart snart erstatta av skrik og trengsel, ettersom sikkerheitsstyrkar omringa demonstrantane. Mange unge menn vart arrestert og ført bort med rekvirerte bussar. Kva ventar desse unge arresterte?

Forfattaren vart sjølv arrestert og utsett for hardt press av sikkerheitsstyrkane, og vart fortalt at ille ting kom til å skje med henne og dotter hennar om ho ikkje stilna kritikken. For å markere at sikkerheitsstyrkane meinte alvor, fekk Yazbek ein høgst ufrivillig sightseeing i dei mørke, blodige torturkammera i fengsla.

Ho skildar synet av unge gutar og menn, tidlegare demonstrantar, som hang i taket, etter jernlenker rundt hendene, med kroppane øydelagt av djupe sår, og med gamalt og ferskt blod langsmed golva. Dette er grufull lesing som gjev oss eit skrekkeleg innblikk i kva undertrykking, brutalitet og overgrep den syriske befolkninga utsetjast for.

Synleggjering

Regimet tar fleire liv no enn på noko tidlegare tidspunkt, Assad seier sjølv at det er krig i landet og det ser ut til at Assad-regimet berre vil halde fram med å drepe og torturere for å sikre eiga overleving. Ifølge The Guardian er dagboka frå Syria eit kjærkome bidrag i å vise omverda kva lidingar som går føre seg i gatene og i dei mørke, hemmelege romma til regimet.

Yazbek på si side har ikkje gjeve politiske analyser eller anbefalingar i boka si. Det er ikkje dei storpolitiske argumenta som slår lesaren i denne boka. Lesaren møter knyttneveslag i form av skildringar av menneskeleg liding, skildringar som når oss på ein meir effektiv og sår måte, enn dei daglege nyheitssendingane frå krigsområdet. ■

(Dette er et utdrag fra Ny Tids ukemagasin 06.07.2012. Les hele ved å kjøpe Ny Tid i avisforhandlere over hele landet, eller ved å abonnere på Ny Tid –klikk her. Abonnenter får tidligere utgaver tilsendt gratis som PDF.)

---
DEL