– Solidaritet er alt

Aktivistar frå sivilsamfunnet i Irak meiner det berre er grunnleggande menneskerettar som kan redde landet ut av krisa. No har dei ein plan.

Ny Tid
Ny Tids arkiv av artikler, skrevet av diverse skribenter. (Se nederst i artikkelen, evt kontakt oss for skribent).

Irak. Med den islamistiske ekstremistgruppa ISIS på frammarsj, frå Bagdad til Mosul, og med utskifting av regjeringa i Bagdad, er Irak si politiske skjebne igjen i verda sitt søkelys.

Den akutte situasjon var temaet då aktivistar frå eit breitt spekter av det irakiske sivilsamfunnet møttest i Oslo denne veka, i regi av det internasjonale nettverket Irakiske Sosiale Forum («The Iraqi civil society»,ICSSI). Til Ny Tid fortel aktivistane om store utfordringar for aktivistar i landet.

-Sivilsamfunnet i Irak er fanga mellom eit undertrykkande regime på den eine sida og sekteriske opprørsgrupper på den andre, seier den irakiske menneskerettsaktivisten Ismaeel Dawood frå ICSSI til Ny Tid.

Irakiske Sosial Forum deltar tre gonger under Globaliseringskonferansen i Oslo denne helga: Både fredag, under fridomsmarkeringa på Youngstorget kl. 13 lørdag 1. november og på avslutningsmøtet på Youngstorget kl. 14 søndag 2. november.

Lyttar ikkje

Regimeskiftet i Irak etter den amerikanske invasjonen i 2003 gjorde sivil organisering mogleg, men fleire framsteg blir hindra av konfrontasjonane mellom myndigheiter og sekteriske ekstremistgrupper. Samstundes er samarbeidet med myndigheitene problematisk, fortel fleire av aktivistane til Ny Tid.

– Me opplever ikkje at me blir lytta til av dei irakiske myndigheitene. No har me fått ei ny regjeringa, men det er for tidleg å seie om det vil endre noko, seier Nadia al-Baghdadi frå miljøkampanjen Save the Tigris and Iraqi Marshes.

Etter mykje kritikk, blant anna for å ta vore ein kjelde til konflikt mellom dei ulike religiøse gruppene i landet, blei tidlegare statsminister Nouri al-Maliki pressa til å trekke seg i august i år. Torsdag førre veke annonserte den nye leiaren av landet, Haider al-Abadi, at den nye regjeringa var på plass.

Identitetskrise

Sjølv om krigen mot ekstremistane i ISIS og andre sekteriske grupper står høgt på dagsordenen, meiner Nadia al-Baghdadi, at den religiøse valden i landet er eit symptom på eit meir grunnleggande problem.

– Det irakiske folket er i ei identitetskrise, og vi manglar det samhaldet som kan ligge til grunn for oppbygginga av eit samfunn. Det er bakgrunnen for at folk no søker seg tilbake til politisk-religiøse grupper eller klansamfunna, meiner ho.

– Kva er årsaka til at dette har skjedd?

-Irak har vore gjennom isolasjon, krig og politisk kaos, og det har tvinga folk ut i krise, arbeidsløyse og fattigdom. Det er kampen for å overleve som pregar dagens Irak, meiner al-Baghdadi.

– Minoritetane forsvinn

Eit av dei grellaste eksempla på vald mot etniske minoritetar, er behandlinga av yezidi-gruppa i Nord-Irak. I august fall dei yezidiske byane Sinjar og Bashiqa for ISIS, noko som førte til at fleire hundretusen menneske på flukt og eit ukjend tal drepne og kidnappa. Trass i dei amerikanske bombeangrepa i Nord-Irak, er fleire minoritetar truga.

Husam Salim, frå solidaritetsorganisasjonen Ezidi Solidarity and Fraternity League, fortel om kummerlege forhold for dei som har flykta sørover.

– Nær ein halv million folk med minoritetsbakgrunn er heimlause i Irak, og dei manglar dei mest grunnleggande ressursane for å overleve, seier Salim.

Ved sida av dei to større arabiske gruppene i landet, hovudsakleg delt mellom sunni- og sjiamuslimar, har Irak vore heimstaden til ei større kurdisk befolkning og fleire andre etniske og religiøse minoritetar. Salim fryktar at den etniske valden, som har auka sidan den amerikanske invasjonen i 2003, skal presse ut minoritetane frå landet.

– Me er i ein situasjon der minoritetar anten flyktar eller emigrerer til vestlege land. Eit av krava våre er at myndigheitene i Irak må leggje fram ein plan for dei som no er fordrivne, og korleis Irak skal kunne overleve som ein fleirkulturell stat, fortel Salim.

– Solidaritet er alt

Dei siste åra har ei rekke irakiske organisasjonar arbeidd for å samle seg bak ein felles plattform.

Eit av resultata er Irakiske Sosiale Forum (ISF), som i fjor samla over 3000 aktivistar i Bagdad for å krevje sosial og politisk reform.

Nadia al-Baghdadi var ein av initiativtakarane til den fyrste ISF-konferansen. I fjor samla ho over 3000 aktivistar i Bagdad for å krevje sosial og politisk reform.

– Samarbeidet gjer oss mykje sterkare. Vår organisasjon hadde for eksempel prøvd å få tak i statlege rapportar i årevis, utan å lykkast. Men fordi me hadde fleire organisasjonar i ryggen, gav myndigheitene etter for presset.

Gjennom å vere til stades i Noreg, håpar aktivistane å knyte nye band til norske partnarar. Globaliseringskonferansen i Oslo er vennskapsforumet til Irakiske Sosiale Forum.

– Viss ein vil sikre eit demokratisk Irak som respekterer menneskerettane, må ein byggje frå grasrota. Då treng me hjelp frå det internasjonale samfunnet, seier Ismaeel Dawood.

Nadia al-Badghadi håpar at meir samarbeid kan føre til ein større medvett om korleis situasjonen er på bakken i Irak.

– Gjennom den internasjonale nyhendedekninga får berre ein liten av historia om dagens Irak. Me har eit land å byggje, som no er i djup krise. Då er solidaritet alt, avsluttar Nadia al-Badghadi.



---
DEL